Owrzodzenie żylne goleni to rana, występująca najczęściej w okolicy kostki, niewykazująca skłonności do gojenia się. Zwykle pojawia się u pacjentów, którzy wcześniej miewali już problemy z żyłami, tj. przechodzili zapalenia żył, zakrzepice żylne lub po prostu mają na nogach duże żylaki.

Czy żylaki mogą być groźne?

Powiedzmy to wprost. Przewlekła choroba żylna to problem nie tylko kosmetyczny. Zaniedbane żylaki mogą stać się przyczyną trudno gojącej się rany na nodze – owrzodzenia żylnego goleni.

Dolegliwość ta jest bardzo nieprzyjemna i niezwykle uciążliwa, zarówno dla pacjenta, jak i dla jego najbliższych. Rana najczęściej umiejscowiona jest na wewnętrznej powierzchni nogi, tuż nad kostką. Zwykle jest dość bolesna, często jest również źródłem obfitego wysięku. Duży wysięk stanowi dla pacjenta poważny problem higieniczny - założony opatrunek po krótkim czasie jest znowu mokry, ma nieprzyjemny zapach i wymaga wymiany. Nie zapominajmy o poważnym aspekcie zdrowotnym - obfity wysięk powoduje również znaczną utratę białka i elektrolitów z organizmu pacjenta, przez co dodatkowo utrudnia gojenie rany.

7808.jpg

Czy owrzodzenia żylne można skutecznie leczyć?

Oczywiście, że tak. Najlepiej pod nadzorem placówki specjalizującej się w leczeniu ran przewlekłych. Na szczęście jest ich w naszym kraju coraz więcej. Większość takich ran możemy wygoić stosując specjalistyczne opatrunki (w zdecydowanej większości objęte refundacją NFZ) i odpowiednio zakładane na chorą nogę opaski uciskowe. Niestety, leczenie wymaga cierpliwości i konsekwencji w działaniu ze strony pacjenta, ale również lekarza, czy pielęgniarki. To brak tej konsekwencji jest najczęstszym źródłem niepowodzeń w leczeniu.

Warto wiedzieć, że im rana większa i starsza, tym leczenie trwa dłużej, a efekt kosmetyczny jest gorszy. Analogicznie, im wcześniej rozpoczynamy leczenie, tym lepsze i szybsze są jego efekty.

Czy przeszczep skóry pomaga w leczeniu owrzodzeń?

U niektórych pacjentów możemy skrócić czas leczenia stosując przeszczep skóry. Rana musi być jednak wcześniej odpowiednio przygotowana. Warto również pamiętać o tym, że chcąc np. uzyskać fragment skóry do przeszczepu na jedną ranę, wykonujemy pacjentowi drugą ranę w innym miejscu. Niestety, zdarza się, że niektóre przeszczepy się nie przyjmują, więc w efekcie pozostają nam potem do leczenia dwie rany.

Czy leczenie zabiegowe jest niezbędne do wygojenia owrzodzenia?

W większości przypadków zastosowanie opatrunków specjalistycznych i opasek uciskowych jest w zupełności wystarczające. Jednak w niektórych przypadkach pacjenci mogą wymagać zastosowania leczenia zabiegowego, żeby uzyskać wygojenie rany. Zwykle dotyczy to pacjentów z dużymi ranami, i z bardzo obfitym wysiękiem.

W przeszłości leczenie zabiegowe polegało na chirurgicznym usunięciu niewydolnej żyły powierzchownej (odpiszczelowej lub odstrzałkowej), obecnie w tym celu stosuje się zwykle metody małoinwazyjne - wewnątrznaczyniową ablację laserową, klejenie żylaków lub obliterację chemiczną, czyli tzw. skleroterapię kompresyjną. W naszej Klinice przeprowadzamy również zabiegi zamykania niewydolnych żył specjalnym klejem. Stosując tę ostatnią metodę uzyskaliśmy wygojenie problematycznych ran u kilku pacjentów, którzy wcześniej zostali zdyskwalifikowani od leczenia zabiegowego innymi metodami. Na szczęście, takie przypadki zdarzają się niezwykle rzadko…

Warto wspomnieć również o najnowszych możliwościach leczenia pacjentów z nawracającymi owrzodzeniami, u których występują zmiany pozakrzepowe w żyłach głębokich uda i/lub miednicy. Przynajmniej u części takich chorych można uzyskać lepsze gojenie lub zmniejszenie szans nawrotu owrzodzenia dzięki założeniu specjalnego stentu do uszkodzonej żyły. Jednak powodzenie takiego zabiegu zależy w dużej mierze od właściwej kwalifikacji pacjenta do zabiegu – najlepiej przeprowadzonej po dokładnym badaniu obrazowym, np. przy pomocy rezonansu magnetycznego, tzw. angio-MR.

Czy wygojone owrzodzenie może nawrócić?

Niestety tak. Wygojenie rany nie oznacza, że noga jest już zupełnie zdrowa. U większości pacjentów jako kolejny etap leczenia, czasem jeszcze przed wygojeniem rany, stosujemy leczenie zabiegowe (zwykle małoinwazyjne) w zakresie niewydolnych żył powierzchownych. Często jednak pozostaje jeszcze nie rozwiązany problem niewydolności żył układu głębokiego. Dlatego pacjenci powinni w dalszym ciągu stosować specjalistyczne wyroby uciskowe. W zdecydowanej większości przypadków najczęstszą przyczyną nawrotu rany jest zaprzestanie noszenia przez pacjenta wyrobów uciskowych.

Informacje do zapamiętania:

  • Owrzodzenia żylne można skutecznie leczyć, ale potrzebne są czas, cierpliwość i determinacja zarówno ze strony pacjenta, jego najbliższych, jak i zespołu opiekującego się pacjentem.
  • Najważniejszym elementem leczenia owrzodzeń żylnych goleni jest stosowanie kompresjoterapii, czyli odpowiedniego opatrunku uciskowego na chorą kończynę.
  • Skuteczne leczenie miejscowe oznacza właściwą pielęgnację rany i stosowanie odpowiednio dobranych opatrunków specjalistycznych. Zmianę opatrunków przeprowadzamy tak często, jak to konieczne, ale tak rzadko, jak to możliwe.