7112.jpg

dr Cezary Szary

Żylne zespoły uciskowe to jedna z najbardziej niedocenianych przyczyn występowania niewydolności żylnej u młodych osób, żylaków atypowych oraz zakrzepic żylnych o ciężkim przebiegu.

Występowanie żylnych zespołów uciskowych związane jest najczęściej z anatomicznie niekorzystnym ułożeniem naczyń żylnych względem głównych pni tętniczych, bądź wynika z obecności utrudnionego odpływu krwi żylnej wskutek występowania nieprawidłowej masy (np. guza czy tętniaka), która istotnie wpływa na funkcjonowanie żył kończyny dolnej, miednicy małej czy jamy brzusznej.

W naszej codziennej praktyce flebologicznej coraz częściej spotykamy pacjentów, którzy przez lata bezskutecznie poszukują przyczyny niespecyficznych dolegliwości ze strony jamy brzusznej czy miednicy małej. U osób z utrudnionym odpływem krwi żylnej widujemy typowo poszerzone żyły w układach powierzchownym i głębokim, w tym tzw. żylaki atypowe, często już w młodym wieku. U kobiet dość znamiennym objawem jest występowanie żylaków atypowych już przed urodzeniem pierwszego dziecka. O możliwości występowania żylnego zespołu uciskowego należy pomyśleć w szczególności u osób z przewlekłym bólem brzucha i miednicy, u których wykluczono typowe dolegliwości żołądkowo-jelitowe.

Rozwój układu żylnego jamy brzusznej i miednicy małej jest zjawiskiem bardzo złożonym i tym samym podatnym na różne zaburzenia. Prawidłowe pojawianie się i zanikanie pni żylnych w tej części ciała obserwowane w życiu płodowym zapewnia prawidłowy rozwój wielu organów i ich należyte działanie w przyszłości.

Sytuacja się komplikuje, gdy głównie pnie naczyniowe w życiu płodowym umiejscawiają się nieprawidłowo, co skutkować może zaburzonym układem naczyń żylnych w stosunku do tętnic i uciskaniem tych pierwszych przez drugie.

Do najczęstszych żylnych zespołów uciskowych zaliczamy: zespół dziadka do orzechów oraz zespół May-Thurnera.

Zespół dziadka do orzechów związany jest ze zjawiskiem zaburzonego odpływu krwi żylnej z obszaru spływu lewej żyły nerkowej. Do ucisku lewej żyły nerkowej dochodzi najczęściej w miejscu jej krzyżowania na poziomie tętnicy krezkowej górnej (wariant przedni) lub w przypadku jej zaortalnego położenia (wariant tylny).

Zespół May-Thurnera związany jest ze zjawiskiem zaburzonego odpływu krwi żylnej z obszaru spływu układu żył biodrowych po lewej stronie ciała. Do ucisku dochodzi typowo na poziomie skrzyżowania tętnicy biodrowej wspólnej prawej z żyłą biodrową wspólną lewą. Ujawnianie się tego typu nieprawidłowości anatomicznych występuje częściej u kobiet. W wielu przypadkach pewne objawy skrzyżowania naczyń widoczne są już przed porodem, a w sposób najbardziej dobitny po urodzeniu pierwszego dziecka.

21974.jpg

Czym charakterzyuje się "zespół dziadka do orzechów"?

Zjawisko dziadka do orzechów należy do najczęstszych pierwotnych wariantów uciskowych na spływy żylne w organizmie człowieka. Najczęściej obserwujemy je na poziomie skrzyżowania lewej żyły nerkowej i tętnicy krezkowej górnej tuż pod jej odejściem od aorty brzusznej.

Zespół dziadka do orzechów typowo powstaje w sytuacji, gdy tętnica krezkowa górna pod bardzo małym kątem odchodzi od aorty brzusznej, tylko nieznacznie się odchylając i wyginając. Sytuację pogłębia zazwyczaj uwydatniona lordoza lędźwiowa.

Do typowych objawów zespołu dziadka do orzechów należą:

  • bóle brzucha lub pleców, szczególnie lokalizujące się po stronie lewej
  • przymusowe ustawienie kręgosłupa z jego odchyleniem na lewo
  • bolesność w rzucie jajników, częściej po stronie lewej
  • ból okolicy krocza (tzw. wulwodynia)
  • występowanie żylaków atypowych na nogach

Więcej na tema żylaków atypowych i wulwodyni można przeczytać w dziale NIEWYDOLNOŚĆ ŻYLNA MIEDNICY.

21966.jpg

Czym charakteryzuje się zespół May-Thurnera?

Zjawisko May-Thurnera po raz pierwszy dokładnie opisane zostało w roku 1965. Współcześnie definiowane jest ono jako utrudnienie odpływu krwi żylnej z poziomu kończyny dolnej lewej powstałe wskutek obecności zmian o typie przegrody (przegród) w świetle lewej żyły biodrowej wspólnej lewej lub z powodu jej ucisku, wywołanego przez przebiegającą w bezpośredniej bliskości tętnicę biodrową wspólną prawą. Określenie zespół May-Thurnera używane jest wyłącznie w sytuacjach, gdy niewłaściwa konfiguracja naczyń powoduje występowanie objawów typowych dla zaburzonego odpływu krwi żylnej. 

Zjawisko May-Thurnera ujawnia się najczęściej u kobiet rodzących, wynika to bezpośrednio ze zwiększającej się ciasnoty w czasie wzrastania płodu i dodatkowych niesprzyjających warunków w odpływie krwi żylnej z miednicy.

Wariant ucisku lewej żyły biodrowej wspólnej może powodować:

  • ciężką formę zakrzepicy żylnej (tzw. proksymalną), obejmującej segment biodrowo-udowy
  • zakrzepice nawrotowe w przypadkach nieleczonych
  • zaburzenia odpływu krwi doprowadzające do silnego chromania żylnego w lewej nodze
  • żylaki powrózka nasiennego u mężczyzn
  • żylaki miednicy u kobiet
  • zaawansowaną niewydolność żylną z powstawaniem niegojących się owrzodzeń żylnych włącznie
  • żylaki atypowe na nodze lewej

Jak wygląda diagnostyka obrazowa żylnych zespołów uciskowych?

21967.jpg

Diagnostyka żylnych zespołów uciskowych oparta jest współcześnie na wykorzystaniu najnowszych metod obrazowych. Często należyte zdiagnozowanie problemu i zaplanowanie leczenia wymaga użyciu kilku z poniższych metod. W dalszym ciągu badaniem z wyboru, szczególnie na etapie wstępnym, jest dobrze wykonane badanie USG Doppler żył kończyn dolnych, okolic intymnych, miednicy małej i jamy brzusznej.

W zależności od potrzeb diagnostycznych specjaliści Kliniki Flebologii wykonują pełne spektrum badań obrazowych układu żylnego, tj.:

  • flebografię klasyczną przy pomocy cyfrowego angiografu*
  • warikografię klasyczną (obrazowanie żylaków po celowanym podaniu środka kontrastowego)*
  • wenografię kontrastową w przy użyciu tomografii komputerowej (CTV)*
  • wenografię kontrastową i bezkontrastową przy pomocy rezonansu magnetycznego (MRV)
  • wewnątrzżylne badanie ultrasonograficzne (IVUS)*

 

Badania oznaczone gwiazdką (*) wykonywane są przez naszych lekarzy radiologów w Szpitalu Medicover w Warszawie (dzielnica Wilanów). Badania wenograficzne w rezonansie magnetycznym (MRV) wykonywane są na miejscu we współpracy z Centrum Medycyny Sportowej w Warszawie (ul. Wawelska 5) na 3 Teslowym aparacie firmy Philips.

Więcej na temat diagnostyki obrazowej układu żylnego w dziale: DIAGNOSTYKA OBRAZOWA NACZYŃ 

Jak współcześnie leczy się żylne zespoły uciskowe?

Jeszcze kilka-kilkanaście lat temu jedyną opcją terapeutyczną dla pacjentów z żylnymi zespołami uciskowymi było leczenie operacyjne. Obecnie w erze daleko rozwiniętej diagnostyki obrazowej (flebografia cyfrowa, ultrasonografia wewnątrznaczyniowa IVUS), a także dzięki współczesnym technikom radiologii interwencyjnej stosuje się leczenie wewnątrznaczyniowe lub wewnątrznaczyniowe połączone z chirurgią małoinwazyjną (tzw. postępowanie hybrydowe).

Dokładne zdiagnozowanie zjawiska, określenie stopnia ucisku pnia żylnego oraz konfiguracji wszystkich naczyń żylnych i tętniczych, pozwalają na zastosowanie wewnątrznaczyniowego leczenia celowanego. Terapia żylnych zespołów uciskowych polega na wyleczeniu przyczyny (np. wystentowaniu zwężonego naczynia żylnego) i w dalszej kolejności na eliminacji skutków choroby, tj. najczęściej zamknięciu powstałych wcześniej żylaków (np. przy użyciu technik embolizacyjnych). 

Więcej informacji na temat leczenia przy użyciu nowoczesnych małoinwazyjnych technik embolizacyjnych można znaleźć w dziale EMBOLIZACJE ŻYLNE.

ZAKRES CEN ZA JEDEN ZABIEG WENOPLASTYKI Z JEDNOCZASOWĄ EMBOLIZACJĄ ŻYLNĄ: od 14 500 zł


 

W Klinice Flebologii decyzja i planowanie ewentualnego zabiegu poprzedzane są zawsze wykonaniem dokładniejszych badań obrazowych. Przed podjęciem ostatecznej decyzji co do wyboru metody leczenia konieczna jest konsultacja u specjalistów z naszego zespołu: radiologa, radiologa interwencyjnego i chirurga naczyniowego.

7112.jpg

Cezary Szary

7113.jpg

Michał Zawadzki

 

21979.jpg

Jerzy Leszczyński

 

 

Informacje do zapamiętania:

  • zespoły "dziadka do orzechów" i May-Thurner należą do najczęstszych postaci żylnych zespołów uciskowych
  • zakrzepica układu głębokiego, zakrzepice nawrotowe, żylaki atypowe czy trudno gojące się owrzodzenia żylne goleni to konsekwence źle leczonych lub nieleczonych żylnych zespołów uciskowych
  • współczesne metody diagnostyczne, takiej jak: USG Doppler, IVUS, wenografia MR lub TK czy flebografia cyfrowa pozwalają na właściwe zdiagnozowanie problemu w przypadkach żylnych zespołów uciskowych
  • współcześnie w leczeniu żylnych zespołów uciskowych wykorzystywane są małoinwazyjne techniki wewnątrznaczyniowe lub techniki wewnątrzżylne wespól z chirurgią naczyniową