Wiedza na temat niewydolności żylnej miednicy i związanego z nią problemu występowania szpecących poszerzeń żylnych w okolicach intymnych (tj. żylaków okolic krocza i sromu) jest dość słabo rozpowszechniona, zarówno wśród lekarzy, jak i pacjentów. Jeszcze słabiej jest rozpowszechniona wiedza na temat wpływu niewydolności żylnej miednicy na funkcjonowanie układu żylnego na nogach. Przez wiele lat było to zagadnienie niedoceniane i bagatelizowane, zarówno diagnostycznie, jak i leczniczo.

Według najnowszych statystyk żylaki okolic intymnych to zjawisko dotykające nawet co ósmą kobietę w ciąży i narastające z każdym następnym porodem. Do lekarzy ginekologów najczęściej zgłaszają się Panie po urodzeniu drugiego lub trzeciego dziecka.

dr Cezary Szary

Niewydolność żylna miednicy i związane z nią żylaki okolic sromu oraz krocza, to najczęściej niedodiagnozowana, czy wręcz pomijana przypadłość we współczesnej flebologii i ginekologii.

Opis schorzenia

Żylakowate poszerzenia podskórne ujawniające się w okolicach sromu, krocza, pośladków i w obrębie górnych części ud w większości obserwowanych przez nas przypadków mają bezpośredni związek z tzw. niewydolnością żylną miednicy (ang. pelvic venous insufficiency, PVI). Występowanie żylaków w tej lokalizacji u kobiet wiąże się często z zespołem bardzo dokuczliwych odczuć, znanych pod nazwą zespołu przekrwienia biernego miednicy (ang. pelvic congestion syndrome, PCS). Zjawisko przekrwienia biernego miednicy po raz pierwszy dostrzeżone zostało przed wieloma laty przez badaczy Richet (1857) i Arana (1858). Prawdziwą definicję zespołu przekrwienia biernego (żylnego) miednicy sformułował blisko 100 lat później Taylor (1949).

Nazwa zespołu objawów pochodzi od nadmiaru krwi żylnej, która zbiera się w poszerzonych splotach żylnych miednicy, w sąsiedztwie jajników, macicy, przymacicz i drogą zstępującą w obrębie ścian samej pochwy. Możliwe są różne rodzaje konfiguracji tego typu żylaków, z występowaniem nietypowo układających się żylaków na nogach włącznie. Żylaki na nogach będące pochodną niewydolności żylnej miednicy zwyczajowo nazywane są żylakami atypowymi. Pojawiają się one zwykle po wewnętrznej i tylno-przyśrodkowej stronie uda, czasami wychodzą spod samych pośladków, bądź z okolicy sromu, zstępując ku dołowi. Trzeba jednak pamiętać, iż jest to tylko objaw a nie istota choroby. Przyczyny ich występowania trzeba zawsze szukać wyżej!

Ważne zagadnienia

1

Czy niewydolność żylna miednicy i żylaki okolic intymnych to częsty społecznie problem?

Z naszej praktyki codziennej wynika, iż jest to częsta przypadłość, którą rozpoznaje się głównie u kobiet uprzednio rodzących, najczęściej po drugim, bądź trzecim porodzie. Problem ten spotykany jest dużo częściej po ciążach mnogich, w tym u kobiet poddawanych długiej stymulacji hormonalnej np. przy zapłodnieniach in vitro

czytaj więcej

Z naszej praktyki codziennej wynika, iż jest to częsta przypadłość, którą rozpoznaje się głównie u kobiet uprzednio rodzących, najczęściej po drugim, bądź trzecim porodzie. Problem ten spotykany jest dużo częściej po ciążach mnogich, w tym u kobiet poddawanych długiej stymulacji hormonalnej np. przy zapłodnieniach in vitro

Typowy przedział wiekowy dla Pań zgłaszających się do Kliniki Flebologii to 25-45 lat. W tym okresie życia objawy zastoju żylnego w miednicy i defekt kosmetyczny, wynikające z obecności żylaków okolic intymnych, są najsilniej wyrażone. Według badań sprzed blisko 20 lat wśród kobiet rodzących w wieku między 18 a 50 r.ż. przewlekły ból miednicy dotykał nawet 15% z nich. W tej grupie nawet do 30-35% pacjentek z przewlekłym bólem w dolnych partiach brzucha cierpi z powodu niewydolności żylnej miednicy.

Z naszych własnych doświadczeń wynika, iż u ponad 50% kobiet rodzących, cierpiących na niewydolność żylną kończyn dolnych, problem wyjściowo zaczyna się w obrębie układu żylnego miednicy małej i jamy brzusznej. Taka prawidłowość ma jeszcze wyższe wskaźniki korelacji u Pacjentek, które zgłaszają się do Kliniki Flebologii na wizytę z problemem żylnym już przed pierwszą ciążą albo po pierwszej czy drugiej ciąży poronionej. Są to Pacjentki, u których występują skłonności anatomiczne (najczęściej w przebiegu tzw. żylnych zespołów uciskowych).

Żylaki okolic intymnych
2

Co prowadzi do występowania żylaków okolic intymnych i niewydolności żylnej miednicy?

Współczesne obserwacje pozwalają nam przypuszczać, iż największe znaczenie w powstawaniu żylaków w miednicy mają nieprawidłowe konfiguracje naczyń żylnych w jamie brzusznej, wrodzona podatność żył jajnikowych na rozciąganie (zjawisko typowo występujące w czasie ciąży) oraz wrodzona słabość lub brak zastawek w ich świetle. 

czytaj więcej

Współczesne obserwacje pozwalają nam przypuszczać, iż największe znaczenie w powstawaniu żylaków w miednicy mają nieprawidłowe konfiguracje naczyń żylnych w jamie brzusznej, wrodzona podatność żył jajnikowych na rozciąganie (zjawisko typowo występujące w czasie ciąży) oraz wrodzona słabość lub brak zastawek w ich świetle. Każda następna ciąża jest dla kobiety coraz większym sprawdzianem dla naczyń żylnych. W czasie ciąży w obrębie żył jajnikowych widujemy nawet 50-krotny wzrost przepływu krwi, co doprowadza do ich przeciążenia i nadmiernego poszerzenia (przyrost średnicy żyły jajnikowych w ciąży bywa nawet 10-krotny). Do innych czynników sprzyjających chorobie żylnej zaliczamy także: różnego rodzaju żylne zespoły uciskowe, nieprawidłowe ułożenie macicy (tyłozgięcie) czy przebyte w ciąży lub okresie okołoporodowym zakrzepice żylne.  

Żylaki okolic intymnych, zlokalizowane u kobiet w okolicy sromu i krocza, to często duży problem zdrowotny i jeszcze większy defekt kosmetyczny. Oto ich krótka charakterystyka:

  • występują u co ósmej kobiety będącej w ciąży
  • najczęściej pojawiają się w 2 trymestrze ciąży
  • związane są z występowaniem wysokich poziomów hormonów w czasie ciąży
  • powstają w przebiegu niewydolności żylnej miednicy
  • są częstą przyczyną żylaków atypowych na nogach
Żylaki okolic intymnych

Żylaki okolic intymnych powstające wskutek przecieków żylnych z miednicy do kończyn dolnych, to objaw a nie istota choroby!

3

Czy wulwodynia ma jakikolwiek związek z niewydolnością żylną miednicy i żylakami okolic intymnych?

Wulwodynia jest dość często spotykanym zaburzeniem u kobiet, polegającym na stałym dyskomforcie, pieczeniu lub bólu, który lokalizuje się w okolicach intymnych, typowo w obrębie przedsioka pochwy, sromu lub krocza.

czytaj więcej

 Wulwodynia jest dość często spotykanym zaburzeniem u kobiet, polegającym na stałym dyskomforcie, pieczeniu lub bólu, który lokalizuje się w okolicach intymnych, typowo w obrębie przedsionka pochwy, sromu lub krocza.

Istnieją różne formy tej przypadłości. Wulwodynia właściwa odznacza się przewlekłymi dolegliwościami, o dość stałym charakterze. Objawy bólowe mogą przybierać różne nasilenie i mogą występować w obrębie warg sromowych większych, mniejszych, a także rzutować się na okolicę przedsionka pochwy.

Wulwodynia indukowana, zwana inaczej prowokowaną zazwyczaj ogranicza się do przedsionka pochwy. Jest to intensywny i piekący ból typowo wywoływany w czasie dotyku lub ucisku na okolicę sromu. Czynności, które go wywołują to najczęściej współżycie seksualne i badanie ginekologiczne przezpochwowe.

Niewydolność żylna miednicy połączona z żylakami okolic intymnym to jeden z powodów tego typu dolegliwości. Z naszych obserwacji wynika, iż jeden z częstszych, co więcej możliwy do wyłączenia przy wdrożeniu odpowiedniego leczenia.

4

Czym objawia się niewydolność żylna w miednicy?

W zależności od postaci choroby oraz odporności danej osoby na ból objawy odczuwane przez pacjentkę bywają różne i występują z różnym nasileniem. Pierwszym sygnałem wskazującym na potencjalny problem powinny być żylaki, które ujawniły się w czasie pierwszej, bądź drugiej ciąży, zlokalizowane w okolicach sromu lub krocza.

czytaj więcej

W zależności od postaci choroby oraz odporności danej osoby na ból objawy odczuwane przez pacjentkę bywają różne i występują z różnym nasileniem. Pierwszym sygnałem wskazującym na potencjalny problem z żyłami w jamie brzusznej i miednicy małej powinny być długie (>7 dni) i bolesne miesiączki (dotyczy to także kobiet nierodzących!). Często tego typu miesiączkom towarzyszy ciężkość nóg. Ważnym objawem są również żylaki, które ujawniły się w czasie pierwszej, bądź drugiej ciąży zlokalizowane w okolicach sromu lub krocza. Gdy w czasie ciąży tego typu zmianom towarzyszą poszerzenia małych naczyń na nogach (typowo pajączki na tylnych powierzchniach ud i poszerzone naczynia pod pośladkami) oraz żylaki nisko schodzące na podudzia, warto zainteresować się tematem już w 3-6 miesiącu po porodzie.

Pacjentki odczuwające po porodach objawy ciągłej ciężkości, trudno opisywalnego dyskomfortu lub bólu w dolnych partiach brzucha, bez związku z posiłkami, a związane raczej z przyjmowaniem długotrwającej pozycji siedzącej lub stojącej, także z dźwiganiem, najczęściej mają cięższą postać tej choroby. U wielu Pań skutkiem przekrwienia żylnego miednicy są ból i pieczenie odczuwane w czasie stosunku płciowego lub tuż po nim. Uczucie pieczenia i rozpierania w obrębie okolic intymnych może utrzymywać się nawet do 2-3 dni od współżycia. Do typowych objawów należą również bolesność uciskowa w rzucie jajników, problemy z trawieniem (wzdęty brzuch) oraz konieczność częstego oddawania moczu. Pacjentki zgłaszają często duże dolegliwości bólowe w czasie wykonywanego przez ginekologa przezpochwowego badania USG (tzw. TV-USG). Są to objawy, które oceniane oddzielnie często są bagatelizowane przez lekarzy.

Żylaki po ciąży
5

Jak współcześnie diagnozuje się niewydolność żylną miednicy?

Postawienie prawidłowego rozpoznania odbywa się poprzez wykluczenie innych chorób mogących imitować objawy niewydolności żylnej miednicy oraz po rozpoznaniu objawów typowych, o których napisano  powyżej. W Klinice Flebologii każda pacjentka otrzymuje do wypełnienia specjalny kwestionariusz, pozwalający nam ustalić wiarygodnie, które ze zgłaszanych dolegliwości mają największe życiowo znaczenie.

czytaj więcej

Postawienie prawidłowego rozpoznania odbywa się poprzez wykluczenie innych chorób mogących imitować objawy niewydolności żylnej miednicy oraz po rozpoznaniu objawów typowych, o których napisano powyżej. W Klinice Flebologii każda pacjentka otrzymuje do wypełnienia specjalny kwestionariusz, pozwalający nam ustalić wiarygodnie, które ze zgłaszanych dolegliwości mają największe życiowo znaczenie.

Kluczowe dla leczenia niewydolności żylnej miednicy jest prześledzenie układu żylnego w całości i ustalenie, co jest źródłem cofającej się krwi (tzw. refluksu żylnego). Nie da się tego zrobić bez dokładnie przeprowadzonej diagnostyki obrazowej.

W tym celu zawsze wykonujemy niezbędny zestaw badań obrazowych, dobierany w sposób indywidualny do każdego przypadku. Proces diagnostyczny rutynowo rozpoczynany jest od badania USG Doppler układu żylnego miednicy i jamy brzusznej w połączeniu z oceną żył okolic intymnych oraz oceną wydolności żylnej na kończynach dolnych. Takie badanie zawsze wykonujemy u pacjentek na czczo, po odpowiednim nawodnieniu w dniu badania.

 

W przypadkach niejasnych ginekologicznie lekarz flebolog może zlecić również ocenę miednicy małej w przezpochwowym badaniu USG (tzw. TV-USG), w celu wykluczenia innych, dodatkowych odchyleń w obrębie narządu rodnego.

Decyzja odnośnie leczenia przyczynowego wraz z planowaniem ewentualnego zabiegu poprzedzane są zawsze wykonaniem dokładniejszych badań obrazowych, takich jak wenografia MR lub TK. W zespole Kliniki Flebologii zajmują się tym specjalnie przeszkoleni radiolodzy: Michał Zawadzki i Cezary Szary.

dr Cezary Szary

dr Michał Zawadzki

W zależności od potrzeb specjaliści Kliniki Flebologii wykonują pełne spektrum badań obrazowych układu żylnego, tj.:

  • flebografię klasyczną przy pomocy cyfrowego angiografu
  • warikografię klasyczną (obrazowanie żylaków po celowanym podaniu środka kontrastowego)
  • wenografię kontrastową w przy użyciu tomografii komputerowej (CTV)
  • wenografię kontrastową przy pomocy rezonansu magnetycznego (MRV)
  • wewnątrzżylne badanie ultrasonograficzne (IVUS)

Badania flebograficzne wykonywane są przez lekarzy Kliniki Flebologii w Pracowni Naczyniowej na specjalnym niskodawkowym aparacie firmy Philips. Badania wenograficzne w rezonansie magnetycznym (MRV) i tomografii komputerowej (CTV) wykonywane są na miejscu w Pracowni Diagnostyki Obrazowej Centrum Medycyny Sportowej w Warszawie przy ul. Wawelskiej 5.

W naszej praktyce wykorzystywany jest najnowszy wysokopolowy rezonans magnetyczny firmy Philips (siła pola magnetycznego 3 Tesle), który poza obrazowaniem układu żylnego w MR umożliwia dokładną diagnostykę najczęstszych chorób imitujących objawy zespołu przekrwienia żylnego miednicy, takich jak: endometrioza, adenomioza macicy, zapalenie narządów miednicy mniejszej czy zapalenie jelita.

Przedzabiegowa wenografia MR i flebografia śródzabiegowa u pacjentki leczonej z powodu obustronnej niewydolności żył jajnikowych.

6

Jak wygląda leczenie niewydolności żylnej miednicy? Kto zajmuje się leczeniem tego problemu?

W Klinice Flebologii diagnostyką i leczeniem problemu niewydolności żylnej miednicy zajmuje się zespół lekarzy specjalistów z dziedziny: flebologii, diagnostyki obrazowej i radiologii interwencyjnej. W przypadkach trudniejszych współpracujemy również z ginekologami i chirurgami naczyniowymi, znającymi dokładniej to zagadnienie.

czytaj więcej

W Klinice Flebologii diagnostyką i leczeniem problemu niewydolności żylnej miednicy zajmuje się zespół lekarzy specjalistów z dziedziny: flebologii, diagnostyki obrazowej i radiologii interwencyjnej. W przypadkach trudniejszych współpracujemy również z ginekologami i chirurgami naczyniowymi, znającymi dokładniej to zagadnienie.

Sposób podejścia terapeutycznego uwarunkowany jest przyczyną choroby. Największym błędem w leczeniu niewydolności żylnej miednicy i wtórnej do niej niewydolności żylnej kończyn dolnych jest leczenie pacjenta bez dokładnie przeprowadzonej diagnostyki obrazowej. W naszej praktyce dość często spotykamy się z przypadkami, w których pacjentka została poddana leczeniu chirurgicznemu bądź skleroterapii (także okolic intymnych), bez dokładnego badania, które pozwoliłoby ustalić przyczynę choroby.

W przypadkach najtrudniejszych, gdy objawowej niewydolności żylnej miednicy towarzyszą żylaki okolic intymnych i nóg (pełnoobjawowa postać choroby), stosujemy podejście kompleksowe. Polega ono na wyeliminowaniu przyczyny zastoju żylnego w miednicy małej (na drodze embolizacji żylnej, angioplastyki żylnej, wszczepieniu stentów żylnych czy zastosowaniu obliteracji chemicznej), a następnie wyleczeniu żylaków krocza, sromu i wreszcie szpecących poszerzeń żylnych na nogach (pajączków, poszerzonych żył siatkowatych i żylaków).

W Pracowni Naczyniowej Kliniki Flebologii zdecydowanie najczęściej stosowane są zabiegi małoinwazyjne przeprowadzane z dostępu przezskórnego i dalej drogą wewnątrznaczyniową. Każdy zabieg wykonywany jest pod kontrolą sondy USG i cyfrowej aparatury angiograficznej (tworzony jest tzw. venogram, czyli mapa żył).

Procedura embolizacji żylnej przeprowadzana jest w trybie 4-7 godzinnego przyjęcia na oddział szpitalny, najczęściej bez konieczności stosowania znieczulenia ogólnego. Zabiegi przeprowadzane są jedynie w płytkiej sedacji pod okiem zespołu anestezjologicznego. Pacjent jest przytomny i reaguje na polecenia lekarzy wydawane w czasie zabiegu.

Żylaki atypowe i pajączki widoczne na nogach, które powstają wskutek niewydolności żylnej miednicy, usuwane są zwykle w drugiej kolejności. W tym celu w Klinice Flebologii stosujemy najnowsze metody o znikomej inwazyjności dla pacjenta (w znieczuleniu miejscowym, najczęściej bez cięć), takie jak:

  • mikroskleroterapia płynowa i przy użyciu mikropiany,
  • różne warianty echoskleroterapii iniekcyjnej,
  • cewnikowa obliteracja mechaniczno-chemiczna systemem FLEBOGRIF,
  • laseroterapia wewnątrzżylną przeprowadzaną w znieczuleniu miejscowym (system ELVeS 1470 nm),
  • klejenie żył kończyn dolnych przy użyciu systemów VenaBlock, VeinOff, VariClose i VenaSeal,
  • miniflebektomia i zabiegi chirurgii klasycznej wykonywane w trybie 2(3)-godzinnego pobytu

Pacjentka z zaawansowaną niewydolnością żylną miednicy leczona przed laty nieskutecznie przy pomocy radioablacji (EVRF).

Sposoby leczenia

Jak wygląda leczenie żylaków okolic intymnych?

Leczenie żylaków okolic intymnych, powstałych po ciążach, powinno mieć charakter przyczynowy. Zwykle cały proces terapeutyczny zaczyna się od leczenia niewydolności żylnej miednicy przy użyciu technik wewnątrznaczyniowych.
Właściwy dobór strategii diagnostyczno-terapeutycznej to klucz do sukcesu.

Podsumowanie

  1. żylaki okolic intymnych zlokalizowane w okolicach krocza i sromu występują głównie u kobiet rodzących, najczęściej po 2-3 porodach
  2. problem objawowej niewydolności żylnej miednicy (tzw. zespół przekrwienia biernego) dotyczy kobiet w wieku rozrodczym, najczęstszy przedział wiekowy pacjentek to 25-45 lat
  3. zespół przekrwienia biernego miednicy to jednostka chorobowa często nierozpoznawana lub mylnie rozpoznawana jako endometrioza
  4. dostrzegalne przez pacjentkę żylaki pojawiają się zwykle w okolicach warg sromowych, krocza, w strefie podpośladkowej oraz w górnych częściach ud

Często zadawane pytania


Opinie pacjentów

Zakres usług

Klinika Flebologii to nowoczesna placówka medyczna zlokalizowana w sercu Warszawy oferująca diagnostykę i kompleksowe leczenie wszystkich chorób układu żylnego!