Port naczyniowy

Port naczyniowy

Czym jest port naczyniowy?

Port naczyniowy (port-a-cath, port dożylny) to niewielkie urządzenie medyczne wszczepiane podskórnie, które zapewnia długoterminowy i bezpieczny dostęp do układu żylnego. System składa się z komory (zbiorniczka) wykonanej z tytanu lub tworzywa sztucznego, zamkniętej silikonową membraną oraz cienkiego cewnika wprowadzonego do dużej żyły centralnej (najczęściej żyły szyjnej wewnętrznej lub podobojczykowej).

Port naczyniowy (znany również jako port-a-cath lub wszczepialny system żylnego dostępu naczyniowego) to zaawansowane urządzenie medyczne implantowane podskórnie, umożliwiające stały i bezpieczny dostęp do krwiobiegu Pacjenta. Założenie portu naczyniowego powoduje, iż Pacjenci wymagający stałych, wielokrotnie powtarzanych iniekcji dożylnych, mogą komfortowo z nich korzystać wykorzystując wejście do portu naczyniowego.

Nazwa „port-a-cath” wywodzi się z same budowy urządzenia. Port (ang. portal) oznacza bramę, wejście lub punkt dostępu. W tym rolę bramy pełni tytanowa lub plastikowa komora z silikonową membraną, przez którą „wchodzi się” do systemu. Cath (ang. catheter) to skrót od angielskiego słowa oznaczającegocewnik, czyli cienką rurkę, która doprowadza lek z komory bezpośrednio do dużego pnia żylnego.

Port naczyniowy umożliwia wielokrotne podawanie leków – w tym chemioterapeutyków, antybiotyków czy żywienia pozajelitowego – bez konieczności powtarzania nakłuć żył obwodowych. Jest to rozwiązanie szczególnie cenne dla Pacjentów wymagających długotrwałego leczenia onkologicznego, u których dostęp do żył obwodowych jest utrudniony lub którym zależy na komforcie i bezpieczeństwie terapii.

Dlaczego warto założyć port naczyniowy w Klinice Flebologii?

Klinika Flebologii w Warszawie oferuje kompleksową opiekę podczas zakładania portów naczyniowych. Łączymy doświadczenie specjalistów z nowoczesnym zapleczem diagnostycznym:

  • doświadczony zespół medyczny – zabiegi wykonuje dr n. med. Małgorzata Misiak, specjalista anestezjologii i intensywnej terapii z wieloletnim doświadczeniem w zakładaniu dostępów naczyniowych;
  • znieczulenie dobierane jest indywidualnie do potrzeb Pacjenta – rodzaj znieczulenia dostosowujemy do preferencji i potrzeb Pacjenta, zapewniając maksymalny komfort podczas wykonywania zabiegu zakładania portu naczyniowego;
  • podwójna kontrola obrazowa – położenie cewnika naczyniowego weryfikujemy zarówno w ultrasonografii (USG), jak i radiologicznie (RTG), co minimalizuje ryzyko powikłań;
  • dostęp do specjalistów na miejscu – w razie potrzeby zapewniamy konsultację radiologa, radiologa zabiegowego i chirurga naczyniowego;
  • komfortowa rekonwalescencja – po zabiegu Pacjent przebywa w jednoosobowej sali odpoczynku pod opieką wykwalifikowanego personelu pielęgniarskiego.
  • sali odpoczynku pod opieką wykwalifikowanego personelu pielęgniarskiego.

Dzięki takiemu podejściu zakładanie portu naczyniowego w Klinice Flebologii jest bezpieczne, precyzyjne i komfortowe dla Pacjenta.

Wskazana do założenia portu naczyniowego

Komu zaleca się implantację portu naczyniowego?

Założenie portu naczyniowego jest wskazane przede wszystkim u Pacjentów wymagających długotrwałego lub powtarzającego się dostępu dożylnego:

Wskazania onkologiczne:

  • chemioterapia systemowa
  • immunoterapia i terapie celowane
  • leczenie wspomagające (przeciwwymiotne, nawadniające)

Wskazania nieonkologiczne:

  • długo trwająca antybiotykoterapia dożylna (np. w zapaleniu wsierdzia, osteomyelitis, mukowiscydozie)
  • całkowite żywienie pozajelitowe (TPN)
  • regularne przetaczanie preparatów krwiopochodnych (np. u osób z hemofilią)
  • przewlekła terapia bólowa
  • trudny dostęp do żył obwodowych (szczególnie u Pacjentów po kilkukrotnych cyklach chemioterapii czy u Pacjentów otyłych)
  • immunoterapia i terapie celowane
  • leczenie wspomagające (przeciwwymiotne, nawadniające)

Wskazania flebologiczne:

  • zniszczone lub pozakrzepowo zmienione żyły obwodowe po wcześniejszych terapiach dożylnych
  • nawracające zapalenia żył powierzchownych po zakładanych wkłuciach obwodowych
  • konieczność ochrony żył przed uszkodzeniem chemicznym

Korzyści z posiadania portu naczyniowego

  • zniszczone czy pozakrzepowo zmienione żyły obwodowe po wcześniejszych terapiach dożylnych
  • nawracające zapalenia żył powierzchownych po zakładanych wkłuciach obwodowych
  • konieczność ochrony żył przed uszkodzeniem chemicznym

Kluczowe informacje dotyczące założenia portu naczyniowego

  • Rodzaj znieczulenia

    miejscowe z sedacją (opcjonalnie krótkie znieczulenie dożylne).

  • Czas trwania zabiegu

    30-45 minut

  • Miejsce poddawane leczeniu

    Żyły centralne w górnej części klatki piersiowej lub szyi

  • Ryzyko powikłań

    małe (zakażenie, krwiak, przesunięcie portu <5%)

  • Aktywność fizyczna

    szybki powrot do codziennych aktywności

  • Rekonwalescencja

    1-2 dni (powrót do aktywności po 24-48h, unikanie wysiłku przez tydzień).

Przygotowanie do zabiegu założenia portu naczyniowego

Badania wymagane przed zabiegiem

  • grupa krwi
  • morfologia krwi z rozmazem
  • układ krzepnięcia (APTT, PT/INR)
  • badania biochemiczne (kreatynina, elektrolity Na+ i K+, CRP)

Zalecenia przedoperacyjne

  • odstawienie leków przeciwkrzepliwych – zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego (zwykle 5–7 dni przed zabiegiem dla warfaryny i leków przeciwpłytkowych przyjmowanych doustnie, 3 dni dla acenokumarolu), 24–48 godzin dla heparyn drobnocząsteczkowych czy nowych leków przeciwkrzepliwych (NOAC) przyjmowanych doustnie)
  • zgłoszenie przyjmowanych leków – szczególnie aspiryny, klopidogrelu i innych leków przeciwpłytkowych wpływających na krzepnięcie krwi
  • konieczność bycia na czczo – minimum 6 godzin przed zabiegiem (w przypadku stosowania sedacji)
  • higiena osobista – kąpiel przed zabiegiem, czysta skóra w okolicy podobojczykowej, usunięcie owłosienia z klatki piersiowej. 

Konsultacja przedzabiegowa

Jeśli istnieje konieczność podczas wizyty kwalifikacyjnej lekarz anestezjolog:

  • oceni ogólny stan zdrowia Pacjenta
  • przeanalizuje wyniki badań
  • omówi przebieg zabiegu i możliwe powikłania pozabiegowe
  • dobierze optymalne miejsce implantacji portu
  • odpowie na pytania Pacjenta
Dr Małgorzata Misiaj - anestezjolog z Kliniki Flebologii. Stoi przed zabiegiem założeniu portu naczyniowego.

Czy wiesz, że?

Port naczyniowy do chemioterapii ma jedną ogromną zaletę, którą szczególnie doceniają nasi Pacjenci onkologiczni. Po wszczepieniu jest całkowicie ukryty pod skórą i praktycznie niewidoczny. Po wygojeniu miejsca implantacji, czyli zwykle po 10-14 dniach, Pacjent z portem naczyniowym może wrócić do pełnej codziennej aktywności: kąpieli, pływania, a nawet umiarkowanego wysiłku fizycznego. Zawsze podkreślam, że port do chemioterapii nie ogranicza normalnego funkcjonowania – jedynie bardzo intensywne aktywności, jak dźwiganie ciężarów czy sporty ekstremalne, wymagają ostrożności przez pierwsze tygodnie po zabiegu.

dr n. med. Małgorzata Misiak, specjalistka anestezjologii i intensywnej terapii, Klinika Flebologii w Warszawie

Zakres cenowy

Flebologia

Małoinwazyjne zabiegi żylne wykonywane pod kontrolą USG

  • wewnątrznaczyniowa ablacja laserowa żylaków systemem ELVeS 1470 nm (jedna noga) ***

    4800 zł

Opis zabiegu zakładania portu naczyniowego

(1) Przygotowanie Pacjenta:

  • Pacjent układany jest na plecach z lekko odchyloną głową
  • kolejny krok to dokładna dezynfekcja skóry w okolicy podobojczykowej lub na szyi
  • założenie jałowego obłożenia pola zabiegowego
  • podanie znieczulenia miejscowego (lub sedacji – wg wskazań medycznych i preferencji Pacjenta)

(2) Uzyskanie dostępu naczyniowego:

  • nakłucie żyły szyjnej wewnętrznej (lub rzadziej podobojczykowej czy udowej wspólnej) pod kontrolą aparatu USG
  • wprowadzenie prowadnika przez igłę dostępową
  • weryfikacja położenia prowadnika założonego dożylnie
Laserowa ablacja wewnątrzżylna to zabieg małoinwazyjny przeprowadzany w znieczuleniu tumescencyjnym (opis techniki znieczulenia znajdziesz poniżej). © Klinika Flebologii

(3) Utworzenie loży dla portu

  • po wykonaniu znieczulenia następuje niewielkie nacięcie skóry (długość kieszonki 2–3 cm) tuż poniżej obojczyka
  • preparowanie kieszeni podskórnej dla komory portu
  • staranna hemostaza (zatrzymanie krwawienia miejscowego)

(4) Implantacja (wszczepienie) systemu „port-a-cath”

  • tunelizacja cewnika od miejsca wkłucia żylnego do loży portu
  • połączenie cewnika z komorą portu
  • umieszczenie komory porty w przygotowanej wcześniej loży
  • weryfikacja drożności założonego systemu

(5) Kontrola radiologiczna

  • śródzabiegowa kontrola pod RTG lub USG – potwierdzenie prawidłowego położenia końcówki cewnika w żyle głównej górnej
  • wykluczenie potencjalnych powikłań, np. odmy opłucnowej

(6) Zamknięcie miejsca preparowania

  • założenie pojedynczych szwów w miejscu preparowania
  • założenie jałowego opatrunku
  • przeprowadzenie instruktażu pielęgnacji rany

Czas trwania całej procedury: 20-45 minut

Przeciwwskazania do założenia portu naczyniowego

Przeciwwskazania bezwzględne

  • aktywne zakażenie ogólnoustrojowe (sepsa)
  • zakażenie skóry lub tkanek miękkich w miejscu planowanej implantacji portu
  • ciężkie zaburzenia krzepnięcia niepoddające się prostej korekcji
  • znana alergia na materiały, z których wykonany jest port naczyniowy

Przeciwwskazania względne

  • neutropenia (niska liczba neutrofili w badaniu morfologii krwi) – rozważenie odroczenia zabiegu
  • istotna trombocytopenia (niska liczba płytek krwi)
  • zakrzepica żył głębokich w okolicy planowanej implantacji
  • wcześniejsza radioterapia w okolicy podobojczykowej
  • anatomiczne nieprawidłowości w budowie żył centralnych

W każdym przypadku decyzję o kwalifikacji do zabiegu podejmuje lekarz prowadzący po indywidualnej ocenie Pacjenta.

Możliwe powikłania związane z zabiegiem założenia portu naczyniowego

Powikłania wczesne (śród- i okołooperacyjne)

Rzadkie (ale możliwe):

  • odma opłucnowa – nagromadzenie powietrza w jamie opłucnej (ryzyko <1% przy technice nakłucia żyły wykonywanej pod kontrolą USG)
  • krwiak w miejscu implantacji portu – zwykle jest niewielki i ustępuje samoistnie
  • krwawienie z miejsca wkłucia
  • zaburzenia rytmu serca – przemijające, związane z podrażnieniem wsierdzia przez prowadnik
  • uszkodzenie tętnicy (bardzo rzadkie przy kontroli ultrasonograficznej)
  • zator powietrzny (wyjątkowo rzadkie powikłanie przy prawidłowej technice)

Powikłania późne

Rzadkie (ale możliwe):

  • zakażenie portu – wymaga leczenia antybiotykowego, czasem trwałego usunięcia portu
  • zakrzepica żylna związana z obecnością cewnika w świetle żyły
  • przemieszczenie lub uszkodzenie cewnika
  • erozja skóry nad portem (u bardzo szczupłych Pacjentów)

Ryzyko powikłań jest minimalizowane dzięki:

  • dużemu doświadczeniu lekarza specjalisty wykonującego zabieg
  • kontrolowanej technice wkłucia przy wykorzystaniu aparatury USG i niskodawkowego RTG
  • przestrzeganiu zasad aseptyki
  • właściwej pielęgnacji okolicy pooperacyjnej
Zabiegi zakładania portów naczyniowych w Klinice Flebologii wykonywane są w warunkach komfortu i bezpieczeństwa.

Postępowanie po zabiegu założenia portu naczyniowego

Bezpośrednio po implantacji portu

  • obserwacja w Klinice Flebologii – Pacjent przebywa w jednoosobowej sali obserwacyjnej pod opieką pielęgniarską (pobyt trwa zwykle do 1 godziny)
  • kontrola rentgenowska (RTG) – standardowo wykonywana tuż po zabiegu
  • opatrunek – pozostaje na miejscu przez 24-48 godzin
  • leki przeciwbólowe – w razie potrzeby (zwykle wystarczają środki dostępne bez recepty)

Zalecenia na pierwsze dni

Pielęgnacja rany

  • utrzymywanie suchości opatrunku przez 48 godzin od wykonania procedury
  • zmiana opatrunku co 2–3 dni lub w razie jego wyraźnego zabrudzenia
  • dezynfekcja okolicy rany zgodnie z zaleceniami lekarza
  • zdjęcie szwów po 10-14 dniach.

Ograniczenia na pierwsze dni

  • unikanie podnoszenia ciężkich przedmiotów (>5 kg) przez 7–10 dni od zabiegu
  • zaprzestanie wykonywania intensywnych ćwiczeń fizycznych ramienia po stronie portu przez 2 tygodnie
  • powstrzymanie się od kąpieli w wannie i basenie do czasu wygojenia rany
  • możliwy szybki prysznic po 48 godzinach od zabiegu (konieczna ochrona opatrunku)

Sygnały ostrzegawcze wymagające kontaktu z Kliniką

  • gorączka >38°C
  • narastający ból, zaczerwienienie lub obrzęk w okolicy miejsca założenia portu
  • wyciek treści podbarwionej krwią lub ropy z rany
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
  • narastający obrzęk ramienia lub szyi po stronie portu

Długoterminowa pielęgnacja portu naczyniowego

  • przepłukiwanie portu – należy ją wykonywać co  3-6 miesięcy, jeśli port nie jest używany
  • używanie wyłącznie igieł Hubera – to typ specjalnych igieł niepowodujących uszkodzenia membrany
  • regularna kontrola – okresowe wizyty kontrolne zgodnie z zaleceniami lekarza
  • karta portu – Pacjent otrzymuje kartę z informacjami o implancie, którą powinien nosić zawsze przy sobie

Jak właściwie pielęgnować port naczyniowy po jego założeniu?

Prawidłowa pielęgnacja portu naczyniowego jest kluczowa dla jego długotrwałego i bezproblemowego funkcjonowania w życiu codziennym. Oto najważniejsze zasady, których powinien przestrzegać każdy Pacjent z założonym portem do chemioterapii:

Pielęgnacja rany w pierwszych dniach po zabiegu

Przez pierwsze 48 godzin opatrunek powinien pozostać suchy i nienaruszony. Po tym czasie należy go zmieniać co 2–3 dni, każdorazowo dezynfekując skórę wokół rany środkiem antyseptycznym (np. Octenisept, Skinsept). Do momentu zdjęcia szwów (10–14 dni po) należy unikać moczenia rany. Krótki prysznic jest dozwolony, ale miejsce implantacji warto zabezpieczyć wodoodpornym plastrem.

Codzienne obserwacja portu naczyniowego

Po wygojeniu rany regularnie kontroluj okolicę portu naczyniowego. Dbaj o dobry stan skóry nad komorą portu poprzez jej odpowiednie natłuszczanie i i odżywianie. Zwracaj uwagę na ewentualne zaczerwienienie, obrzęk, ból lub wyciek – mogą świadczyć o infekcji. Skóra nad portem powinna być gładka, niebolesna i mieć naturalny kolor. Jeśli zauważysz niepokojące zmiany, skontaktuj się z Kliniką.

Regularne przepłukiwanie to fundament sprawnie działającego portu naczyniowego

Nawet jeśli port naczyniowy nie jest aktualnie używany do podawania leków, wymaga on regularnego przepłukiwania. Zalecany odstęp to Nawet jeśli port naczyniowy nie jest aktualnie używany do podawania leków, wymaga on regularnego przepłukiwania. Zalecany odstęp to 3-6 miesięcy. Przepłukiwanie wykonuje pielęgniarka lub lekarz przy użyciu specjalnej igły Hubera, która nie uszkadza silikonowej membrany. Zaniedbanie tej czynności może prowadzić do zatkania portu i konieczności jego wymiany.

3-6 miesięcy. Przepłukiwanie wykonuje pielęgniarka lub lekarz przy użyciu specjalnej igły Hubera, która nie uszkadza silikonowej membrany. Zaniedbanie tej czynności może prowadzić do zatkania portu i konieczności jego wymiany.

Higiena i aktywność fizyczna

Po pełnym wygojeniu (około 2-3 tygodnie od wykonania zabiegu) możesz wrócić do normalnej aktywności, w tym kąpieli w wannie, pływania w basenie czy korzystania z sauny. Unikaj jednak bezpośrednich uderzeń w okolicę portu oraz noszenia ciasnych pasków od torebek czy plecaków przebiegających przez miejsce implantacji. Sporty kontaktowe (piłka nożna, koszykówka, sztuki walki) wymagają konsultacji z lekarzem.

Przed każdą procedurą medyczną

Zawsze informuj personel medyczny o posiadanym porcie naczyniowym – zarówno przed badaniami obrazowymi (MR czy TK), jak i przed jakimikolwiek zabiegami chirurgicznymi. Noś przy sobie kartę portu z informacjami o typie i dacie implantacji.

Wszystkie modele portów naczyniowych stosowanych w Klinice Flebologii posiada status MR conditional (warunkowo bezpieczny) lub MR safe (całkowicie bezpieczny). W tym pierwszym przypadku oznacza to, że można bezpiecznie wykonywać rezonans w skanerach o natężeniu pola 1.5 oraz 3 Tesle (standardowe urządzenia w diagnostyce). W przypadku tych drugich wykonanych całkowicie z tworzywa wolnego od metalu badanie MR jest całkowicie bezpieczne.

Najczęściej
zadawane pytania

  • Port naczyniowy po zagojeniu jest niemal niewidoczny. Może być wyczuwalny jako niewielkie, twarde uwypuklenie o średnicy monety (ok. 2-3 cm). Dzięki temu, że urządzenie znajduje się całkowicie pod skórą, pacjent zachowuje pełną dyskrecję i estetykę wyglądu.

  • Zabieg implantacji portu naczyniowego wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym lub dodatkowo z zastosowaniem płytkiej sedacji, dzięki czemu Pacjent praktycznie nie odczuwa bólu. Po zabiegu może wystąpić niewielka bolesność w okolicy rany, łatwa do opanowania standardowymi lekami przeciwbólowymi.

  • Tak. Port naczyniowy jest umieszczony pod skórą i po wygojeniu rany nie ogranicza codziennej aktywności. Można się kąpać, pływać (po pełnym wygojeniu) i uprawiać sporty, które nie angażują intensywnie obręczy barkowej.

  • W przeciwieństwie do tradycyjnych wkłuć do żył obwodowych (np. w zgięciu łokcia), port chroni naczynia przed stanami zapalnymi wywołanymi przez agresywne leki (chemioterapię) i eliminuje ból związany z wielokrotnym nakłuwaniem.

  • Przy prawidłowej pielęgnacji port może służyć Pacjentowi przez wiele lat (5–10 lat). Po zakończeniu leczenia port może zostać usunięty w czasie krótkiego zabiegu wykonywanego w warunkach ambulatoryjnych.

Lekarz anestezjolog w sterylnej odzieży ochronnej i masce, przygotowujący się do zabiegu w nowoczesnej sali operacyjnej wyposażonej w ramię C Philips do precyzyjnej diagnostyki naczyniowej.

Umów się na wizytę w Klinice Flebologii

Aleksandra - koordynatorka Pacjenta w Klinice Flebologii.

Chcesz umówić wizytę w Klinice Flebologii?

Zapraszamy do kontaktu!