Niewydolność żylna u młodych dorosłych

Wprowadzenie

Przewlekła niewydolność żylna przez wiele lat kojarzona była z osobami w średnim i starszym wieku. Badania prowadzone w ostatnich latach (także przez Zespół Kliniki Flebologii) dowodzą, że początki niewydolności żylnej występuje już na etapie dojrzewania w wieku od 10 do 16 r.ż. Według najnowszych badań epidemiologicznych, nawet 20% osób przed 30. rokiem życia wykazuje pierwsze objawy niewydolności żylnej, co stanowi istotne wyzwanie dla współczesnej flebologii.

Przyjmuje się, że liczba zmienności anatomicznych w budowie układu żylnego, która doprowadza z czasem do postania niewydolności żylnej miednicy u młodych osób jest stała. Zmienił się jednak styl życia i to nie na lepsze. Długotrwała pozycja siedząca, ograniczona aktywność fizyczna, rosnący problem otyłości (dotyczy ponad 25% dzieci) , a także nadużywanie siłowych ćwiczeń fizycznych u młodocianych dorosłych, to tylko niektóre czynniki, które przyczyniają się do wzrostu częstości występowania niewydolności żylnej.

Czynniki zwiększające ryzyko
wystąpienia niewydolności żylnej w młodym wieku

  • płeć żeńska
  • uwarunkowania dziedziczne
  • wrodzone malformacje naczyniowe
  • wysoki wzrost oraz otyłość
  • ćwiczenia siłowe w wywiadzie
  • długotrwałe przebywanie w pozycji siedzącej (np. branża IT) lub stojącej
  • uporczywe zaparcia
  • wady postawy (np. skolioza)
  • antykoncepcja doustna
  • płaskostopie

Mechanizm powstawania niewydolności żylnej

Czynnikiem wywołującym objawową niewydolność żylną kończyn dolnych jest tzw. nadciśnienie śródnaczyniowe panujące wewnątrz łożyska naczyń żylnych. Prowadzi ono do stopniowego poszerzenia żył, zastoju, następnie przepływu wstecznego przez niewydolne zastawki żylne, a następnie powstawania pierwszych widocznych oznak na skórze: pajączków żylnych (tzw. telangiektazji i wenulektazji).

Jak pokazują współczesne badania proces ten zachodzi już u dzieci, u których istnieją pewne predyspozycje, zarówno anatomiczne, jak i genetyczne. Żylaki kończyn dolnych powstają oczywiście po pewnym czasie. Najpierw dochodzi do wystąpienia niewydolności żylnej miednicy, która w mechanizmie zstępującym powoduje przeciążenie żył kończyn dolnych i stopniowe ich rozciąganie.

Dr hab. n. med. Tomasz Grzela o niewydolności żylnej u młodych dorosłych

Czy wiesz, że?

Spędzanie ponad 6 godzin dziennie w pozycji siedzącej przed komputerem lub smartphonem zwiększa ryzyko rozwoju niewydolności żylnej u nastolatków aż o 40%?

dr hab. n. med. Tomasz Grzela

Przyczyny powstawania
niewydolności żylnej kończyn dolnych u dzieci i młodych dorosłych

1. Zaburzenia zastawek żylnych:

  • pierwotna (wrodzona) niewydolność zastawek żylnych – związana jest z nieprawidłowym rozwojem zastawek żylnych w okresie płodowym lub ich całkowitym brakiem (dość rzadka przyczyna).
  • wtórna niewydolność zastawek – u młodych osób przeciążeniowa niewydolność zastawek żylnych potrafi rozwijać się już w wieku 10-14 lat.

2. Zaburzenia strukturalne:

  • malformacje żylne – szczególnie istotne u dzieci i młodzieży, gdzie początkowo powodują lokalne przeciążenie układu żylnego, a z wiekiem problem może się rozszerzać na większe obszary naczyń. Często są wykrywane już w okresie niemowlęcym lub wczesnego dzieciństwa.
  • wrodzone anomalie rozwojowe układu żylnego – mogą obejmować nieprawidłowe połączenia naczyniowe, hipoplazję żył lub ich aplazję, co prowadzi do zaburzeń przepływu krwi.

3. Wtórne zaburzenia hemodynamiczne:

  • żylne zjawiska uciskowe – występują od wczesnych lat dziecięcych i mogą się nasilać w okresie wzrostu;
  • niewydolność żylna miednicy – rzadka u chłopców, częstsza u dziewczynek, szczególnie w wieku 14-16 lat (okres dojrzewania).

4. Czynniki ryzyka specyficzne dla młodego wieku:

  • intensywny wysiłek fizyczny (np. sport wyczynowy) u małych dzieci
  • szybki wzrost w okresie dojrzewania
  • zbyt mała aktywność ruchowe
  • otyłość wieku dziecięcego (coraz częstszy czynnik we współczesnym świecie)
  • zaburzenia tkanki łącznej (np. zespół Ehlersa-Danlosa)
  • predyspozycje genetyczne – szczególnie ważne przy występowaniu niewydolności żylnej w rodzinie
  • u młodych kobiet – wpływ hormonów płciowych, zwłaszcza w czasie dojrzewania oraz szybki wzrost z osiągnięciem wzrostu docelowego na poziomie powyżej 180 cm.

Najczęściej
zadawane pytania

  • Tak, długotrwała praca przy komputerze w pozycji siedzącej z nogami w dół jest istotnym czynnikiem ryzyka. Spędzanie ponad 6 godzin dziennie w tej pozycji zwiększa ryzyko rozwoju niewydolności żylnej o 40%. Dlatego ważne są regularne przerwy na ruch i ćwiczenia, najlepiej co godzinę.

  • Tak, niewydolność żylna może obniżać wydolność fizyczną i wpływać na wyniki sportowe u młodych osób. Objawia się to szybszym zmęczeniem nóg, uczuciem ciężkości i dyskomfortem podczas treningu. To powoduje szybkie zniechęcenie u dziecka. Odpowiednio dobrana aktywność sportowa i właściwa profilaktyka (w tym kompresja medyczna lub sportowa podczas treningu) mogą pomóc w kontrolowaniu objawów i poprawie wyników sportowych.

  • Istnieją niezbite dowody, że pierwsze objawy niewydolności żylnej mogą pojawiać się już we wczesnym okresie szkolnym. W badaniach przeprowadzonych u dzieci w wieku 10-12 lat stwierdzono izolowane punkty refluksu, które są początkiem do tworzenia niewydolności żylnej. Najcześciej występują na poziomie ujscia pnia żyły odpiszczelowej do żył układu głębokiego.

    U młodych osób, głównie płci żeńskiej w wieku 14-16 lat, u których problem niewydolności żylnej istnieje rodzinnie, potencjalnych źródeł refluksu jest więcej. Na podstawie naszego doświadczenia w leczeniu i diagnostyce niewydolności żylnej, można powiedzieć, że coraz częściej jest ona wykrywana i leczona u osób poniżej 20 roku zycia. Wynika to w dużej mierze z większej świadomości młodych pacjentów i ich rodziców.

  • Do dość częstych objawów niewydolności żylnej występujących na wczesnym etapie życia zaliczamy:

    • uczucie ciężkich nóg pod koniec dnia
    • obrzęki wokół kostek
    • uczucie niepokoju w nogach
    • widoczne drobne „pajączki” naczyniowe
    • u dziewczynek: ciężkość nóg w czasie miesiączki
  • Pierwsze objawy niewydolności żylnej mogą wystąpić już w okresie dojrzewania, nawet u 10-14-latków. Szczególnie narażone są dzieci prowadzące siedzący tryb życia, z nadwagą lub obciążeniem genetycznym. U około 12% młodzieży w wieku 12-16 lat obserwuje się już pierwsze symptomy tego schorzenia, częściej u dziewczynek z uwagi naczynnik hormonalny i częstsze występowanie anomalii w budowie układu żylnego.

Jak powstają żylaki?

Jak naprawdę powstają żylaki? W tym filmie poruszamy mechanizmy prowadzące do rozwoju tego częstego objawu niewydolności żylnej. Zrozumienie procesu to klucz do skutecznej profilaktyki i leczenia! 🔑

Poznaj nasze najnowsze publikacje i prace naukowe.

Dr Venus: wirtualna doradczyni Pacjenta

Szukasz odpowiedzi na nurtujące Cię pytanie dotyczące żył? Zapytaj naszą Dr Venus!

Pacjentka Kliniki Flebologii po leczeniu embolizacyjnym.
  • Jak szybko u mojej córki może wystąpić niewydolność żylna miednicy?
  • Niewydolność żylna miednicy może wystąpić u młodych kobiet, a pierwsze objawy mogą pojawić się już w wieku 12-14 lat, zwłaszcza w okresie dojrzewania.
Embolizacja żylna. Leczenie żylaków macicy.

Nowoczesne leczenie żył

Oferujemy leczenie zarówno w trybie ambulatoryjnym, jak i w ramach przyjęć na oddział dzienny. Pobyt jest krótkotrwały. Pacjent spędza w Klinice od 1 do 5 godzin.

Chcesz umówić wizytę w Klinice Flebologii?

Zapraszamy do kontaktu!